Kreta – het Kretenzische levensgevoel, licht, zee en vrijheid

Ontdek het bijzondere levensgevoel van Kreta. Van het unieke Kretenzische licht en de Libische Zee tot natuur, vrijheid, geschiedenis en de ontspannen sfeer van het eiland.

Wat is het toch met Kreta? Waarom blijf ik steeds naar dit eiland terugverlangen? Waarom voel ik me hier zo prettig? Zo compleet? Zo geaard en tegelijkertijd zo licht, ontspannen en vrij?

Is het omdat het een eiland is? De geografische ligging? Het klimaat? De zee die het eiland volledig omringt? De geschiedenis, de natuur en de mensen?

Of is het misschien iets anders?

Is het een levensgevoel?

Op die laatste vraag heb ik inmiddels een duidelijk antwoord gevonden. Kort en krachtig:

Ja!

Voor mij is Kreta absoluut een levensgevoel.

Maar waaruit bestaat dat gevoel eigenlijk? Wat maakt het zo bijzonder?

Waarschijnlijk is het een prachtige combinatie van alles wat hierboven genoemd wordt. En misschien nog iets wat moeilijker onder woorden te brengen is. Want gevoelens laten zich nu eenmaal niet gemakkelijk uitleggen. Je voelt ze gewoon.

De afgelopen jaren ben ik veel bewuster gaan nadenken over gevoelens, over hoe we ze ervaren en welke betekenis ze voor ons hebben. Daarbij ben ik me ook steeds meer gaan realiseren hoe onze moderne, rationele maatschappij met gevoelens omgaat.

We onderdrukken ze. We beoordelen ze. Soms bestempelen we ze zelfs als ongepast of onbelangrijk.

Maar waarom moeten we eigenlijk alles meteen beoordelen?

Waarom kunnen we niet gewoon waarnemen, kijken, voelen en iets laten zijn zoals het is?

Hart boven hoofd?

Een zin die bij mij is blijven hangen, luidt:

"Het hoofd is sneller dan het hart."

Waarom is dat eigenlijk zo? En is dat altijd goed?

In bepaalde situaties natuurlijk wel. Ons verstand helpt ons om beslissingen te nemen en situaties te beoordelen. Maar waar blijft dan onze intuïtie? Ons instinct? Dat veelbesproken, maar soms ook wat lacherig behandelde buikgevoel?

Goed, ik dwaal een beetje af...

Maar slechts een klein beetje, want uiteindelijk kom ik weer uit bij het onderwerp dat mij inmiddels al ongeveer achttien jaar bezighoudt:

Het Kretenzische levensgevoel

Bij mij begint het – afgezien van de heerlijke voorpret voor een reis naar het eiland – eigenlijk al bij de landing op Chania Airport.

Zodra ik bij de vliegtuigtrap sta, omhoogkijk naar de hemel en de lucht van Kreta inadem, gebeurt er iets.

En dan is er dat licht.

Dat onbeschrijfelijke, typisch Kretenzische licht.

Op zo'n moment weet ik het weer.

Het Kreta-virus is volledig uitgebroken.

1. Het licht van Kreta

Het licht op Kreta is niet simpelweg helder.

Het is ongelooflijk helder en scherp.

Midden op de dag lijken de kleuren bijna wit en zijn de contouren messcherp. Later op de dag verandert alles. De zon wordt zachter en het landschap krijgt een warme, gouden gloed.

Zelfs ruige bergen, kale stukken beton en soms niet bepaald schilderachtige industrieterreinen lijken opeens iets moois te hebben.

Dat licht verandert bovendien voortdurend.

Niet alleen gedurende de dag, maar ook met de seizoenen.

Ik herinner me nog goed mijn eerste november op Kreta. Dat was in 2009, in de omgeving van Ierapetra, de plaats waar voor mij eigenlijk een belangrijk deel van mijn liefde voor Kreta begon.

In die periode ontstond binnen onze familie een bijzondere bijnaam voor een van de mooiste verschijnselen die we op het eiland zagen:

'Glitterwater'.

Zo noemden we liefdevol het uitzicht op de Libische Zee in de herfst.

De laagstaande zon zorgt dan voor een schittering op het water die bijna onwerkelijk lijkt. Het oppervlak van de zee lijkt bezaaid met duizenden kleine lichtjes.

Het is moeilijk om het op een foto helemaal vast te leggen.

Je moet er eigenlijk zelf staan.

De zee voor je, de bergen achter je, de warme herfstzon en dat bijzondere Kretenzische licht.

Dat is Kreta.

En misschien begint precies daar ook het mysterieuze levensgevoel van het eiland.

Niet met één bepaald uitzicht, één gerecht of één strand.

Maar met het geheel.

Met de manier waarop licht, zee, landschap, klimaat, geschiedenis en mensen samenkomen.

En misschien is dat wel de reden waarom zoveel mensen die Kreta eenmaal echt hebben ervaren, steeds weer terug willen.

Kreta is niet alleen een bestemming. Voor velen wordt het een gevoel. Een herinnering. Een stukje vrijheid. Een plek waar je even dichter bij jezelf komt.

En misschien is dat precies wat het Kretenzische levensgevoel zo moeilijk te beschrijven maakt.

Je kunt erover schrijven.

Je kunt foto's maken.

Je kunt anderen vertellen hoe mooi het is.

Maar uiteindelijk moet je het vooral zelf ervaren.